9 Minutes read Phát Triển Phần Mềm

Cắt giảm chi phí với Ứng dụng đa nền tảng (Universal Apps) và Hệ thống thiết kế chia sẻ

ekino Vietnam Communication Team

Trong môi trường số hiện nay, một quyết định công nghệ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh của tổ chức. Lấy ví dụ câu hỏi thường gặp này: doanh nghiệp nên quản lý sự hiện diện số của mình trên nhiều nền tảng khác nhau như thế nào? Một số công ty sẽ thường chọn lối tiếp cận truyền thống là xây dựng và duy trì nhiều ứng dụng native riêng biệt cho từng hệ sinh thái.

Tuy lối tiếp cận này có thể đem lại trải nghiệm được thiết kế riêng cho từng nền tảng, nó cũng đặt ra nhiều thách thức đáng kể về mặt vận hành. Việc duy trì các codebase (mã nguồn) riêng biệt đòi hỏi phải có đội ngũ phát triển chuyên trách cho từng nền tảng, dẫn đến trùng lặp công việc và gia tăng chi phí vận hành. Khó khăn còn lan rộng sang khâu bảo trì, khi mỗi bản cập nhật hay sửa lỗi đều phải được triển khai và kiểm thử nhiều lần.

Như nhiều doanh nghiệp dần nhận ra, kết quả thường là chu trình đổi mới sáng tạo chậm hơn và chi phí dài hạn cao hơn.

Đây chính là lúc cần cân nhắc một phương án kiến ​​trúc thay thế, cụ thể là một mô hình hợp nhất hơn lấy Ứng dụng đa nền tảng (Universal Apps) làm trung tâm. Bài viết này sẽ tìm hiểu lối tiếp cận dựa trên Ứng dụng đa nền tảng, ưu điểm của nó so với chiến lược đa nền tảng rời rạc và cách doanh nghiệp có thể tận dụng Ứng dụng đa nền tảng để tinh gọn kiến ​​trúc hiện tại, từ đó nâng cao hiệu suất và khả năng đáp ứng.

Giải pháp Ứng dụng đa nền tảng: Một codebase duy nhất cho mọi nền tảng

Ứng dụng đa nền tảng là các ứng dụng được phát triển từ một cơ sở codebase duy nhất, có khả năng chạy native (gốc) trên nhiều nền tảng khác nhau, bao gồm web, iOS và Android.

Khái niệm này trước đây chỉ giới hạn ở các ứng dụng vận hành tốt trên iPhone và iPad, nhưng giờ đây đã mở rộng sang nhiều thiết bị khác như TV, máy tính cá nhân (PC), v.v. So với việc sử dụng nhiều ứng dụng riêng biệt, mô hình thống nhất này mang lại ba lợi thế chiến lược đáng kể cho tổ chức:

  • Đơn giản hóa quy trình bảo trì: Việc sửa lỗi hoặc bổ sung tính năng mới đem lại lợi ích cho mọi nền tảng cùng lúc, đảm bảo trải nghiệm người dùng đồng nhất.
  • Giảm chi phí phát triển: Thay vì cần nhiều đội ngũ phát triển riêng biệt cho từng nền tảng, chỉ một đội ngũ duy nhất với kỹ năng công nghệ web phổ biến như TypeScript đã có thể xây dựng ứng dụng cho tất cả nền tảng mục tiêu.
  • Rút ngắn thời gian ra thị trường: Quy trình phát triển thống nhất cho phép triển khai nhanh chóng các tính năng và bản cập nhật mới trên mọi nền tảng.

Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả Ứng dụng đa nền tảng, đội ngũ cần bắt đầu từ một nền móng công nghệ vững chắc. Trong bối cảnh đó, các khuôn khổ hiện đại như React Native, cùng với bộ phần mềm phát triển mở rộng (SDK) như Expo trở thành yếu tố thiết yếu cho chiến lược này.

Universal Apps solution

React Native và Expo: Các thành phần cốt lõi

React Native là một khung mã nguồn mở cho việc phát triển phần mềm, hiện được tin dùng bởi cả tập đoàn công nghệ tên tuổi (như Microsoft, Amazon, v. v.) cũng như các nền tảng số đang lên (như Discord, Coinbase, v. v.). Khung này cho phép lập trình viên xây dựng ứng dụng di động native cho cả iOS và Android bằng TypeScript, một ngôn ngữ lập trình phổ biến.

Được xây dựng dựa trên React Native, Expo là một SDK (Software Development Kit, bộ công cụ phát triển phần mềm) giúp đội ngũ tối ưu hóa quy trình phát triển nhờ các công cụ linh hoạt, đồng thời ẩn giấu các phức tạp đặc thù của từng nền tảng như code hay tính năng riêng biệt. Ưu điểm lớn nhất của Expo là khả năng chia sẻ tới 90% codebase giữa phiên bản di động và phiên bản web. Tính đồng bộ này không đồng nghĩa với hệ thống cứng nhắc, bởi 10% codebase còn lại vẫn có thể tùy chỉnh được để đáp ứng yêu cầu riêng biệt của từng môi trường.

Việc xây dựng một codebase chung bằng React Native và Expo mang lại nhiều lợi ích rộng lớn. Về mặt nhân sự, đội ngũ có thể giảm thiểu đáng kể khối lượng công việc, khi cùng một đoạn mã có thể hoạt động trên hầu hết hệ điều hành và thiết bị. Công tác tuyển dụng và đào tạo cũng được đơn giản hóa, bởi tổ chức giờ đây chỉ cần tập trung tìm kiếm nhân tài có chuyên môn vững chắc về TypeScript để phát triển ứng dụng cho mọi nền tảng.

Cùng với đó, lợi ích về quy mô và tốc độ cũng được đảm bảo. Một codebase đồng bộ giúp việc cập nhật bản sửa lỗi hoặc tính năng mới trên tất cả các nền tảng trở nên dễ dàng hơn, đồng thời cho phép mở rộng sang nền tảng mới thông qua việc vận dụng các “cầu nối” (bridges) chuyên dụng. Với dự án quy mô lớn, codebase thậm chí có thể được tổ chức theo cấu trúc “monorepo”, giúp quản lý cùng lúc các ứng dụng có chung thành phần trong một cấu trúc thống nhất với khả năng mở rộng cao.

Quá trình phát triển còn được thúc đẩy nhờ các tính năng như Expo Go và Fast Refresh, cho phép đội ngũ quan sát thay đổi trên thiết bị thử nghiệm theo thời gian thực. Việc phát triển nhanh hơn nghĩa rằng ứng dụng hay cập nhật cũng được ra mắt công chúng nhanh hơn; là cách quan trọng để doanh nghiệp giữ vững vị trí của mình trên thị trường.

Tối ưu hóa quản lý triển khai với Expo Application Services

Để tận dụng tối đa nền tảng Expo và React Native trong giai đoạn triển khai, các tổ chức có thể vận dụng Expo Application Services (EAS), một trong nhiều công cụ sẵn có trong Expo và React Native. EAS cung cấp các dịch vụ cloud giúp tinh gọn quy trình triển khai, cụ thể là:

  • EAS Build, cho phép đội ngũ phát triển biên dịch ứng dụng iOS và Android trên nền tảng cloud mà không cần dùng Mac.
  • EAS Submit, giúp tự động hóa một phần quy trình gửi ứng dụng lên các kho ứng dụng như App Store và Play Store.
  • EAS Update,hỗ trợ cung cấp bản sửa lỗi hoặc cải thiện nhỏ trực tiếp đến người dùng thông qua cơ chế cập nhật OTA (Over-The-Air), nhờ vậy tránh được sự chậm trễ do quy trình xác nhận từ phía kho ứng dụng.

EAS và Expo là công cụ mạnh mẽ giúp cải thiện quy trình sản xuất, từ khâu xây dựng codebase đến lúc triển khai sản phẩm cuối cùng. Chúng giúp đội ngũ giảm thiểu phức tạp, tối ưu hóa quy trình làm việc và đẩy nhanh tiến độ phát hành sản phẩm. Đặc biệt, nhiều công cụ trong số này có thể sử dụng ngay lập tức mà không phải trả thêm khoản phí nào.

EAS và Expo

Tuy nhiên, chiến lược này chỉ mới giải quyết được một phần của vấn đề. Thách thức chính trong hướng đi Ứng dụng đa nền tảng hiện nay đã dịch chuyển từ trùng lặp codebase sang mảng thiết kế trải nghiệm người dùng. Làm sao để tổ chức đảm bảo rằng một ứng dụng duy nhất sẽ có giao diện tối ưu trên mọi nền tảng, từ màn hình cảm ứng di động đến trình duyệt máy tính để bàn?

Khắc phục thiếu sót nền tảng với Hệ thống thiết kế chia sẻ

Để giải quyết vấn đề này đòi hỏi phải có một hệ thống thiết kế chia sẻ. Đây là hệ thống thiết kế vững chắc đóng vai trò là nguồn thông tin chuẩn xác duy nhất cho mọi thành phần giao diện người dùng (UI component), mẫu thiết kế và nguyên tắc hướng dẫn. Trong quá trình xây dựng Ứng dụng đa nền tảng, hệ thống thiết kế giúp đảm bảo các yếu tố sau:

  • Duy trì sự nhất quán: Mọi nền tảng đều dùng chung một thư viện component UI được phê duyệt trước, qua đó đảm bảo tính nhất quán của thương hiệu lẫn trải nghiệm người dùng (UX).
  • Quản lý thích ứng theo nền tảng: Tuy logic cốt lõi được chia sẻ, hệ thống thiết kế vẫn có thể thiết lập quy tắc về cách các thành phần thích ứng với mỗi nền tảng. Điều này giúp thực hiện các điều chỉnh riêng biệt mà không gây đứt gẫy kiến trúc, như tối ưu hóa cho công cụ tìm kiếm trên web hoặc cung cấp điều hướng bằng cảm ứng trên thiết bị di động.
  • Hợp tác tinh gọn, hiệu quả: Hệ thống này giúp tạo ngôn ngữ chung giữa đội ngũ thiết kế và phát triển, đảm bảo giao diện được xây dựng để đạt hiệu quả cao với khả năng thích ứng linh hoạt ngay từ bước đầu của dự án.

Việc thiết lập một hệ thống thiết kế hợp tác có thể đem lại giao diện người dùng nhất quán, chỉn chu và dễ tiếp cận hơn trên khắp các thiết bị di động, máy tính bảng và truy cập web. Điều này cũng thúc đẩy người dùng đón nhận và gắn bó với ứng dụng khi tin được rằng nó sẽ hoạt động như mong đợi trên bất kể thiết bị nào đang được dùng.

Trong quá khứ, quá trình hợp tác giữa các nhóm có thể gặp nhiều thách thức hậu cần. Tuy nhiên, hệ thống thiết kế hợp tác ngày nay đang được hỗ trợ bởi nhiều công cụ đắc lực như Tamagui và Gluestack. Các tài nguyên hữu ích này vẫn không ngừng phát triển và đang tiếp tục thúc đẩy sự phối hợp chặt chẽ giữa đội ngũ thiết kế và phát triển.

Cách Ứng dụng đa nền tảng giải quyết vấn đề hiệu năng

Một vấn đề quan trọng khác cần cân nhắc đối với lối tiếp cận đa nền tảng là hiệu năng. Với các tính năng kiến ​​trúc tiên tiến, các khuôn khổ Ứng dụng đa nền tảng hiện đại được xây dựng dựa trên Expo và React Native có thể giải quyết thách thức này.

Trên thiết bị di động, kiến ​​trúc mới cho phép mã JavaScript tương tác trực tiếp và hiệu quả với các thành phần hệ thống native, tạo ra ứng dụng mượt mà, đáp ứng nhanh với hiệu năng tương đương phần mềm được phát triển theo phương thức native.

Trên nền tảng web, các khuôn khổ này có thể tích hợp với những công nghệ hỗ trợ SSR (Server-Side Rendering, kết xuất phía máy chủ). Điều này giúp cải thiện thời gian tải trang ban đầu và tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO), vừa mang lại trải nghiệm người dùng chất lượng cao vừa thích ứng linh hoạt với nhiều kích thước màn hình khác nhau.

Lối tiếp cận Ứng dụng đa nền tảng đảm bảo trải nghiệm mượt mà, không có lỗi trên cả điện thoại thông minh, máy tính bảng và máy tính để bàn. Đây là yếu tố then chốt để duy trì sự tương tác tích cực của người dùng cũng như sự hiện diện số của doanh nghiệp.

Điểm mấu chốt: Khuôn khổ chiến lược để tối ưu hiệu quả và thúc đẩy tăng trưởng

Quá trình tái tư duy kiến ​​trúc hệ thống có thể gây e ngại. Tuy nhiên, việc chuyển hướng sang mô hình Ứng dụng đa nền tảng mang lại nhiều kết quả thực tế đo lường được:

Về phía Giám đốc IT & CTO, sự kết hợp giữa Ứng dụng đa nền tảng và hệ thống thiết kế hợp tác mang lại một khuôn khổ chiến lược đầy giá trị. Thay vì phải quản lý nhiều ứng dụng native riêng biệt dẫn đến hiệu quả vận hành kém và chi phí cao, việc vận dụng một codebase thống nhất cho phép doanh nghiệp giảm thiểu công việc phát triển trùng lặp, đơn giản hóa quy trình bảo trì và đẩy nhanh tiến độ triển khai tính năng mới.

Lối tiếp cận mới này giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng mọi nơi mà không gia tăng chi phí hay ảnh hưởng tiêu cực đến trải nghiệm người dùng. Từ một chuỗi các dự án rời rạc phụ thuộc vào mỗi nền tảng riêng lẻ, quy trình phát triển biến đổi thành một quy trình vận hành thống nhất, chặt chẽ và hiệu quả, được thiết kế để thúc đẩy sự tăng trưởng linh hoạt và bền vững.